Dożywotni zakaz pracy kierowcy na Malcie zakwestionowany. A Polska?

Na czym polegała sprawa?

Transport Malta odmówił w 2021 r. odnowienia dokumentu kierowcy Carmela Schembri, który wcześniej wykonywał przewozy przez Bolt. Powodem było skazanie z 2018 r. za przestępstwa związane z prostytucją. W 2022 r. maltański trybunał administracyjny rozpatrywał jego odwołanie. Nowsze rozstrzygnięcie konstytucyjne opisuje MaltaToday. Bolt nie jest stroną sporu o konstytucyjność wymogu.

Co musisz wiedzieć w skrócie

• Według relacji sądowej MaltaToday z 6 października sędzia Rachel Montebello uznała, że automatyczne dożywotnie wykluczenie Carmela Schembri z uzyskania dokumentu kierowcy LPTV naruszyło jego prawo do życia prywatnego.
• Sąd nie nakazał automatycznego przywrócenia mężczyzny do pracy.
• Nie znaleźliśmy pełnego nowego wyroku, jego sygnatury ani potwierdzenia prawomocności. Szczegóły rozstrzygnięcia przypisujemy MaltaToday; przepisy i wcześniejsze postępowanie sprawdziliśmy w źródłach urzędowych.
• Polskie zasady nie zmieniły się wskutek wyroku na Malcie.

Sporny mechanizm opierał się na regulacji S.L. 499.68, w tym warunku dobrej reputacji kierowcy. Według relacji sądowej przy wskazanym rodzaju skazania organ nie mógł zbadać indywidualnych okoliczności i odmowa działała bezterminowo. To automatyzm, a nie samo sprawdzanie przeszłości kandydata, stał się osią sporu.

Co zakwestionował sąd, a czego nie rozstrzygnął?

Według MaltaToday sąd uznał ochronę pasażerów za uprawniony cel. Wskazał jednak, że wyłączenie na całe życie bez oceny konkretnej osoby było nieproporcjonalne i ingerowało w życie prywatne chronione Europejską Konwencją Praw Człowieka. Znaczenie mogą mieć czas od skazania, charakter czynu i kary, dalsze zachowanie oraz rehabilitacja. Decyzja organu powinna podlegać niezależnej kontroli.

Nie jest to stwierdzenie, że Schembri spełnia dziś wszystkie warunki uzyskania dokumentu. Sąd - jak relacjonuje MaltaToday - odmówił zasądzenia utraconych zarobków, gdyż po indywidualnym badaniu wniosek nadal mógłby zostać odrzucony. Relacja podaje zasądzenie 2 tys. euro zadośćuczynienia. Status odwołania i prawomocności pozostaje niepotwierdzony.

Bezpieczeństwo pasażera i powrót do zawodu

Przewóz osoby samotnie podróżującej wymaga sprawdzenia kierowcy. Równie istotne jest pytanie, czy każde wcześniejsze skazanie z danego katalogu musi powodować identyczną konsekwencję niezależnie od upływu czasu i późniejszego zachowania. Według relacji sąd uznał, że państwo może stawiać wymagania bezpieczeństwa, lecz przy tak surowym skutku powinno zapewnić proporcjonalną ocenę. To rozróżnienie pozwala rozmawiać o ochronie pasażera bez automatycznego zakazu na całe życie.

Jakie zasady obowiązują kierowcę taxi w Polsce?

Art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym określa wymóg niekaralności przedsiębiorcy osobiście jeżdżącego, kierowcy zatrudnionego i osoby wykonującej przewóz na rzecz przedsiębiorcy bez zatrudnienia. Wymieniono prawomocne skazania za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz przestępstwo z art. 59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Odrębną przeszkodą jest prawomocny zakaz wykonywania zawodu kierowcy. Podobny katalog dla innych przewozów samochodem osobowym wskazuje art. 5c ust. 1 pkt 4. Warunki przedsiębiorcy jako posiadacza licencji opisują również inne punkty ustawy.

Licencję otrzymuje przedsiębiorca, lecz wymagania dotyczą wskazanych osób prowadzących auto. Kierowca pracujący przez partnera flotowego nie jest więc zwolniony z osobistego wymogu. Pośrednik przy przewozie osób ma własne obowiązki weryfikacyjne na podstawie art. 27b-27c. Podział ról opisujemy też w tekście o odpowiedzialności operatora.

Czy zatarcie skazania usuwa przeszkodę?

Art. 106 Kodeksu karnego stanowi, że po zatarciu skazanie uważa się za niebyłe i usuwa wpis z rejestru. Terminy zależą od kary i czynu, istnieją też ustawowe wyjątki. Nie każde skazanie „wygasa po kilku latach”. Osobno trzeba sprawdzić status sądowego zakazu wykonywania zawodu.

Malta, Polska, Madryt i Wielka Brytania: różne systemy

Nie wyciągamy z wyroku na Malcie wniosku, że polski urząd może pominąć ustawowy katalog skazań ani że każda osoba po zatarciu automatycznie uzyska licencję.

Co jeszcze trzeba potwierdzić?

Zobacz również: zasady niekaralności kierowcy taxi w Polsce.