Jeżeli opłatę za przewóz rozlicza aplikacja mobilna z art. 13b ustawy o transporcie drogowym, kierowca na żądanie uprawnionego organu musi okazać i udostępnić urządzenie z tą aplikacją. Cel kontroli jest ograniczony do ustawowych wymagań aplikacji oraz kasy rejestrującej w postaci oprogramowania. Ten przepis nie daje sam przez się dostępu do całej prywatnej zawartości telefonu. Dodatkowe żądanie wymaga własnej podstawy i określenia zakresu.
1. Kiedy powstaje obowiązek okazania urządzenia?
PRZEPIS MÓWI: art. 13b ust. 1 pozwala rozliczać opłatę za przewóz osób, w tym taksówką, przy użyciu aplikacji mobilnej spełniającej określone wymagania. Art. 13b ust. 1a nakazuje kierowcy rozliczającemu w ten sposób opłatę okazać i udostępnić urządzenie z aplikacją na żądanie uprawnionego organu. Art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. h wymienia to urządzenie wśród elementów wymaganych przy przewozie rozliczanym tą aplikacją.
Ważne rozróżnienie: sama aplikacja przyjmująca zlecenia lub prowadząca nawigację nie staje się automatycznie aplikacją do rozliczania opłaty w rozumieniu art. 13b. To, czy dany model kursu korzysta z tego przepisu, trzeba ustalić na podstawie sposobu rozliczenia i fiskalizacji, a nie wyłącznie nazwy Uber, Bolt lub FreeNow.
2. Kto może żądać okazania aplikacji?
Art. 13b ust. 1a mówi o uprawnionym organie kontroli. Art. 89 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wymienia m.in. Policję, ITD i Służbę Celno-Skarbową wśród podmiotów kontrolujących dokumenty z art. 87 oraz wynikające z nich warunki. W zależności od sytuacji mogą działać również inne organy wskazane w tym przepisie. Przedstawiciel urzędu nie otrzymuje takich samych uprawnień tylko dlatego, że jest przy pojeździe podczas wspólnej akcji.
Osobne tryby kontroli podatkowej i celno-skarbowej mogą mieć znaczenie dla danych elektronicznych. W szczególności art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS dotyczy dokumentów i danych związanych z przedmiotem kontroli. Zakres takiego żądania trzeba odczytywać razem z trybem czynności i upoważnieniem, a nie utożsamiać go z rutynową kontrolą drogową.
3. Czy muszę odblokować telefon i uruchomić aplikację?
PRZEPIS MÓWI: kierowca ma „okazywać i udostępniać urządzenie” z aplikacją do kontroli wskazanych wymagań. Ustawa nie opisuje czynności technicznych krok po kroku: nie wskazuje jednego ekranu, sposobu odblokowania ani standardowego zestawu danych, który należy pokazać.
INTERPRETACJA: jeśli aplikacja jest zamknięta lub telefon zablokowany, skuteczne okazanie urządzenia może wymagać współdziałania kierowcy, na przykład uruchomienia aplikacji. Nie oznacza to automatycznie obowiązku podania kodu dostępu kontrolującemu albo pozostawienia mu swobodnego dostępu do pozostałych aplikacji. Przepisy nie dają jednoznacznej odpowiedzi na każdy wariant techniczny. W razie sporu poproś o wskazanie podstawy, celu i zakresu żądania oraz o odnotowanie stanowisk w dokumentacji.
4. Czy kontrolujący może przejrzeć historię kursów, zdjęcia i wiadomości?
Art. 13b ust. 1a ogranicza cel do sprawdzenia wymagań aplikacji oraz kasy programowej. Ustawa nie podaje automatycznego prawa do przejrzenia całej historii kursów ani ustalonego okresu, który zawsze należy pokazać. Konkretne dane dotyczące rozliczeń mogą jednak mieć znaczenie w odpowiednio prowadzonej kontroli podatkowej lub celno-skarbowej; wtedy trzeba sprawdzić odrębną podstawę i związek danych z przedmiotem kontroli.
Granica pewności: art. 13b sam w sobie nie jest podstawą do przeglądania prywatnych zdjęć, komunikatorów czy poczty. Przeszukanie urządzenia lub zabezpieczenie go jako dowodu to inne czynności, wymagające własnej podstawy i procedury. Nie należy jednak z tego wyciągać wniosku, że kierowca może bez konsekwencji odmówić okazania urządzenia z wymaganą aplikacją.
5. Co jeśli aplikacja lub internet nie działa?
Pokaż urządzenie i faktyczny stan aplikacji. Zapisz godzinę awarii, komunikat błędu i zgłoszenie do operatora lub partnera. Nie deklaruj, że kurs rozliczono prawidłowo, jeśli nie możesz tego potwierdzić. Ustawa nie ustanawia ogólnego zwolnienia z obowiązku okazania urządzenia z powodu awarii; ocena konkretnej sytuacji zależy od tego, jak rozliczano kurs, czego żądano i co ustalono podczas kontroli.
Przed przyjęciem kursu: ustal z przedsiębiorcą, jak legalnie naliczyć opłatę i zarejestrować sprzedaż po awarii. Jeśli nie masz działającego rozwiązania wymaganego w używanym modelu, nie rozpoczynaj kolejnego płatnego kursu z założeniem, że rozliczysz go później. Aplikacja do przyjmowania zleceń i aplikacja do naliczania opłaty z art. 13b mogą pełnić różne funkcje.
W trakcie kursu lub kontroli: nie kasuj historii ani nie twórz pozornego potwierdzenia. Pokaż komunikat awarii, wskaż godzinę i zakres problemu, powiadom przedsiębiorcę oraz poproś o zapisanie wyjaśnień w dokumentacji kontroli. Awaria samej kasy wymaga odrębnej oceny obowiązków ewidencyjnych; zobacz co zrobić przy awarii kasy. Żaden z tych kroków nie jest ustawowym zwolnieniem z odpowiedzialności.
Praktyczny przykład: inspektor ITD pyta o aplikację, którą kierowca rozlicza opłatę za bieżący kurs. Kierowca uruchamia ją i pokazuje ekran dotyczący rozliczenia. Gdy inspektor prosi następnie o prywatne zdjęcia, kierowca prosi o wskazanie odrębnej podstawy i związku żądania z kontrolą. Samo pytanie o podstawę nie zastępuje wykonania obowiązku z art. 13b.
6. Kto odpowiada i co grozi za nieokazanie?
Załącznik nr 1, lp. 8.7 ustawy o transporcie drogowym przewiduje grzywnę 2000 zł wobec kierowcy za nieokazanie i nieudostępnienie do kontroli urządzenia z aplikacją z art. 13b ust. 1. To sprawa wykroczeniowa z art. 92, a nie kara administracyjna dla firmy.
Odrębnie załącznik nr 3, lp. 2.28 przewiduje karę administracyjną 12 000 zł wobec podmiotu wykonującego przewóz za to samo opisane naruszenie. Załącznik nr 3, lp. 2.23 dotyczy innej sytuacji: rozliczania opłaty aplikacją niespełniającą wymagań. Nie należy mieszać tych podstaw ani automatycznie zakładać, że każda odmowa pokazania innych danych oznacza nieokazanie urządzenia z art. 13b. Porównaj osobne rekordy sankcji w taryfikatorze.
7. Co zrobić podczas kontroli?
- Ustal, kto prowadzi kontrolę i na jakiej podstawie prosi o urządzenie lub dane.
- Jeżeli rozliczasz opłatę aplikacją z art. 13b, okaż urządzenie i umożliw sprawdzenie aplikacji w ustawowym zakresie.
- Przy żądaniu historii kursów lub innych danych poproś o określenie przedmiotu, okresu i podstawy prawnej. Nie usuwaj danych podczas czynności.
- Jeżeli aplikacja nie działa, pokaż stan faktyczny i zachowaj dowód awarii. Skontaktuj się z przedsiębiorcą lub partnerem.
- Przeczytaj protokół lub inny dokument przed podpisaniem, zgłoś zastrzeżenia i zachowaj kopię. Sposób kwestionowania sankcji zależy od tego, czy chodzi o sprawę wykroczeniową kierowcy czy administracyjną przedsiębiorcy.
FAQ
Czy policjant może sprawdzić aplikację Bolt albo Uber?
Może żądać okazania urządzenia w zakresie art. 13b, gdy ta aplikacja służy do rozliczania opłaty w rozumieniu przepisu. Sama nazwa platformy nie wystarczy do ustalenia zakresu uprawnienia. Zobacz kontrolę Policji w taxi.
Czy ITD może zabrać telefon do przeglądania wiadomości?
Art. 13b nie daje takiego ogólnego uprawnienia. Ewentualne zatrzymanie rzeczy lub dostęp do innych danych wymaga odrębnej podstawy i trybu. Zobacz kontrolę ITD.
Czy KAS może zażądać historii kursów?
W kontroli podatkowej lub celno-skarbowej może powstać obowiązek udostępnienia danych związanych z jej przedmiotem. Nie jest to jednak automatyczny dostęp do całej historii telefonu podczas każdego zatrzymania. Zobacz kontrolę KAS.
Czy brak internetu zwalnia z pokazania telefonu?
Nie ma ogólnego zwolnienia sformułowanego w ten sposób. Okaż urządzenie i rzeczywisty stan aplikacji; ocenę awarii należy odnieść do konkretnej czynności.
Podstawa prawna i aktualność
Ustawa o transporcie drogowym: art. 13b ust. 1 i 1a, art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. h, art. 89 ust. 1, art. 92, załącznik nr 1 lp. 8.7 i załącznik nr 3 lp. 2.23 oraz 2.28. Ustawa o KAS: art. 54, 62 i 64. Ustawa o VAT: art. 111. Stan prawny sprawdzono 5 października 2026 r.
Źródła (3) i informacje o materiale · aktualizacja 05.10.2026
- Ustawa o transporcie drogowym, art. 13b, 87, 89, 92 i załączniki
- Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej, art. 54, 62 i 64
- Ustawa o VAT, art. 111
Opublikowano .
Zaktualizowano .
Lama za Kółkiem.