Art. 92 ustawy o transporcie drogowym dotyczy grzywny kierowcy za naruszenia z załącznika nr 1. Art. 92a i załącznik nr 3 przewidują administracyjne kary pieniężne dla podmiotu wykonującego przewóz lub inne związane z nim czynności. Kara administracyjna jest nakładana decyzją, a nie mandatem wręczanym kierowcy. Sprawdź opis czynu, adresata, numer pozycji załącznika i tryb postępowania.
Jak odróżnić grzywnę od kary administracyjnej?
PRZEPIS MÓWI: kierujący wykonujący przewóz z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega grzywnie do 2000 zł; konkretne czyny i stawki określa załącznik nr 1 (art. 92 ust. 1, 2 i 5). Sprawę rozpoznaje się w trybie postępowania w sprawach o wykroczenia. Mandat jest jednym ze sposobów nałożenia grzywny w tym trybie.
Art. 92a ust. 1 dotyczy podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem. Wysokość za poszczególne naruszenia wynika z załączników do ustawy. Art. 93 ust. 1 przewiduje decyzję administracyjną o karze. Sam fakt, że kierowca otrzymał protokół kontroli lub informację o możliwej karze dla firmy, nie oznacza jeszcze, że osobiście musi zapłacić karę z załącznika nr 3.
Trzy przykłady z kontroli taxi
| Sytuacja | Adresat i kwota | Podstawa |
|---|---|---|
| Kierowca nie okazał wypisu z licencji podczas kontroli | Grzywna kierowcy: 200 zł za wskazane naruszenie | Art. 92 i załącznik nr 1 poz. 1.2 UTD |
| Przewóz taxi bez wymaganej licencji | Kara administracyjna podmiotu: 12 000 zł | Art. 92a i załącznik nr 3 poz. 1.1 UTD |
| Przewóz taxi autem niewpisanym do licencji | Kara administracyjna podmiotu: 2000 zł, z ustawowym wyłączeniem opisanym niżej | Art. 92a i załącznik nr 3 poz. 1.3 UTD |
WYJĄTEK: pozycja 1.3 załącznika nr 3 wyłącza sytuację, gdy wykonujący transport taxi wystąpił o nową licencję albo zmianę licencji przed wykonaniem przewozu. Sam zamiar złożenia wniosku po kursie nie spełnia tego warunku. Zachowaj potwierdzenie daty i treści wniosku. Przeczytaj pełną analizę wypisu, licencji i wpisu auta oraz sprawdź rekordy w taryfikatorze.
PRAKTYCZNY PRZYKŁAD: kierowca ma ważną licencję firmy, a auto widnieje w licencji, lecz wypis został w biurze. Organ opisuje nieokazanie wypisu. Nie wolno automatycznie zamieniać tego w zarzut przewozu bez licencji. Z kolei przewóz autem, którego nie obejmuje licencja i przed kursem nie złożono odpowiedniego wniosku, może stanowić odrębne naruszenie po stronie podmiotu.
Kto nakłada karę, gdy naruszenie ujawni Policja?
Policja może stwierdzić okoliczności podczas kontroli i podejmować czynności w sprawie wykroczenia kierowcy. Jeśli jej funkcjonariusz stwierdzi naruszenie, za które przewidziano administracyjną karę pieniężną, art. 93 ust. 4-5 ustawy o transporcie drogowym przewiduje przekazanie dokumentacji właściwemu wojewódzkiemu inspektorowi transportu drogowego. To inspektor prowadzi wówczas postępowanie i wydaje decyzję w tej sprawie. Nie należy więc mówić, że policjant „wystawia firmie mandat 12 000 zł”.
Czy kierowca i przedsiębiorca mogą odpowiadać za ten sam kurs?
Różne naruszenia ujawnione w jednym kursie mogą dotyczyć różnych osób i różnych obowiązków. Jednocześnie art. 92a ust. 9 ustawy zawiera szczególną regułę na wypadek, gdy ten sam czyn tej samej osoby fizycznej stanowi zarazem naruszenie z załącznika nr 3 lub 4 oraz przestępstwo albo wykroczenie: stosuje się wyłącznie odpowiedzialność administracyjną. Zastosowanie tej reguły wymaga ustalenia osoby i tożsamości czynu; nie jest ogólnym zwolnieniem kierowcy lub firmy z odpowiedzialności za inne naruszenia. Podatki i dokument fiskalny podlegają jeszcze innym przepisom.
Co zrobić po kontroli?
- Ustal, czy dokument dotyczy grzywny kierowcy, czy postępowania o karę administracyjną podmiotu. Zapisz numer pozycji właściwego załącznika.
- Sprawdź fakty: licencję, wypis, wykaz pojazdów, datę złożenia wniosku o zmianę licencji i dane faktycznego przewoźnika.
- Przeczytaj protokół przed podpisem; zgłoś nieścisłości i zachowaj kopię. Podpis potwierdzający odbiór dokumentu nie jest tym samym co przyjęcie mandatu.
- Jeśli proponowany jest mandat za wykroczenie, funkcjonariusz ma wskazać czyn, czas, miejsce, kwalifikację i kwotę oraz pouczyć o prawie odmowy. Art. 97 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia pozwala odmówić przyjęcia mandatu. Sprawa może wtedy trafić do sądu.
- Przy decyzji administracyjnej przeczytaj pouczenie o środkach zaskarżenia i terminie. Przekaż dokument podmiotowi, który jest adresatem decyzji, i dopilnuj jego doręczenia właściwej osobie.
FAQ
Czy 12 000 zł za brak licencji to mandat dla kierowcy?
Nie. Ta kwota pochodzi z załącznika nr 3 poz. 1.1 i dotyczy administracyjnej kary pieniężnej dla podmiotu wykonującego przewóz. Odpowiedzialność kierowcy za jego własne zachowanie trzeba rozpatrywać osobno.
Czy po podpisaniu protokołu muszę od razu zapłacić?
Nie utożsamiaj podpisania lub odbioru protokołu z ostatecznym rozstrzygnięciem. Sprawdź, czym jest dokument i jakie zawiera pouczenie. Mandat, wniosek do sądu i decyzja administracyjna mają różne skutki.
Czy mogę odmówić mandatu?
Tak, art. 97 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia przewiduje odmowę przyjęcia mandatu. Nie jest to automatyczne umorzenie sprawy: organ może skierować wniosek o ukaranie do sądu.
Podstawa prawna i aktualność
Ustawa o transporcie drogowym: art. 92, 92a, 93, załącznik nr 1 poz. 1.2 i załącznik nr 3 poz. 1.1 oraz 1.3; Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia: art. 97-99; Kodeks postępowania administracyjnego: zasady odwołania od decyzji. Stan prawny sprawdzono 4 października 2026 r. Kwotę przypisuj zawsze do konkretnego czynu, adresata i aktualnej pozycji załącznika.
Źródła (3) i informacje o materiale
- Ustawa o transporcie drogowym, art. 92-93 i załączniki nr 1 i 3
- Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, art. 97-99
- Kodeks postępowania administracyjnego, zasady postępowania odwoławczego
Opublikowano .
Lama za Kółkiem.